Twee vergeten vragen bij het beoordelen van wellbeing-interventies

Twee vergeten vragen bij het beoordelen van wellbeing-interventies

Wanneer organisaties wellbeing-interventies beoordelen, baseren ze zich doorgaans op aanbevelingen van andere organisaties, de ervaringen van de aanbieder zelf, of enthousiaste reacties uit een pilot. Begrijpelijk, maar ook onvoldoende.

Onderzoek toont aan dat slechts de helft van de wellbeing-interventies op korte termijn subjectief effect heeft. Een deel daarvan blijkt bovendien niet meer dan een tijdelijk placebo-effect. Hard bewijs via biomarkers zoals cortisol of hartritmevariabiliteit (HRV), en data over langetermijnresultaten, ontbreken vrijwel volledig.

Het loont dus om twee extra vragen te stellen voordat je een interventie inkoopt. Ze gaan over effectgrootte en langetermijnretentie.

1. Effectgrootte: de "zo-wat-factor"

Effectgrootte geeft context aan cijfers. Het helpt te bepalen of een interventie écht een betekenisvol verschil maakt in het dagelijkse leven van medewerkers: niet alleen statistisch significant, maar ook praktisch relevant. Een klein meetbaar effect op een vragenlijst zegt weinig als het zich niet vertaalt naar merkbare verandering in het werk of thuis.

De vraag aan de aanbieder: Kun je onderbouwen dat deze interventie objectieve verbeteringen laat zien in het dagelijkse leven van medewerkers?

2. Langetermijnretentie: beklijft het?

Retentie beschrijft in hoeverre deelnemers de aangeleerde vaardigheden blijven toepassen na afloop van de interventie. Zonder retentie verdwijnt het effect en is er op de lange termijn geen effectgrootte meer meetbaar.

De vraag aan de aanbieder: Kun je objectief aantonen dat de verbetering zichtbaar blijft op de langere termijn?

Waarom dit onderscheid belangrijk is

Niet elke interventie vraagt dezelfde bewijslast. Wanneer een organisatie sportlessen aanbiedt, is het effect relatief eenvoudig te onderbouwen, ook zonder directe metingen. Mensen die regelmatig bewegen, verbeteren aantoonbaar hun conditie. De aanwezigheidsregistratie spreekt al voor zich.

Anders ligt het bij interventies zoals ademhalingsoefeningen of hartcoherentietrainingen. Deze laten wél een meetbaar effect zien op het moment van toepassing, maar dat effect neemt direct af zodra je stopt. Om blijvende resultaten te bereiken, is het noodzakelijk om de techniek meerdere keren per dag toe te passen, over een periode van maanden of zelfs jaren. In de praktijk doet vrijwel niemand dit.

Dat maakt het stellen van deze twee vragen des te waardevoller: ze helpen je onderscheid te maken tussen interventies die écht beklijven en interventies die goed voelen op het moment zelf.